Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Sign In

ILO khuyến nghị Việt Nam cải cách chế độ hưu trí

17/10/2012

Nhằm đánh giá, phân tích thực trạng của quỹ hưu trí, tử tuất và bàn thảo những phương án điều chỉnh để giúp quỹ tồn tại một cách bền vững, ngày 2/8/2012, tại Hà Nội, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp với Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tổ chức hội thảo “Đánh giá tài chính quỹ hưu trí ở Việt Nam – Kết quả dự báo và những khuyến nghị”. Tham dự và chủ trì chương trình có Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Phạm Minh Huân; Vụ trưởng Vụ BHXH Trần Thị Thúy Nga; chuyên gia kinh tế của ILO, ông Carlos Galian; đại diện các Bộ ngành liên quan...

Căn cứ vào lịch sử phát triển của hệ thống An sinh xã hội và căn cứ vào hoạt động mang tính chủ động và độc lập thì có thể nói rằng BHXH giữ vai trò trụ cột, bền vững và mang tính vượt trội trong hệ thống an sinh xã hội. Phát huy đầy đủ vai trò của BHXH sẽ là tiền đề và điều kiện để thực hiện tốt các chính sách ưu đãi xã hội và bảo trợ xã hội và tạo nền tảng bền vững cho sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Việc thúc đẩy, đảm bảo và hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, trong đó, BHXH và chế độ hưu trí ở vị trí trung tâm, luôn là một chủ trương nhất quán và là định hướng xuyên suốt của Chính phủ trong quá trình phát triển. Theo đề nghị của Chính phủ Việt Nam, ILO đã hoàn thành báo cáo “Đánh giá và dự báo tài chính quỹ hưu trí của Việt Nam”. Thứ trưởng Phạm Minh Huân đánh giá cao quá trình hợp tác và sự hỗ trợ của ILO và nhấn mạnh: “Để có cơ sở hoạch định chính sách bảo hiểm xã hội nói chung, chính sách hưu trí nói riêng, nhất là phục vụ Đề án cải cách chính sách Bảo hiểm xã hội giai đoạn 2012 – 2020, rất cần có sữ đánh giá quỹ hưu trí hiện tại và dự báo được xu hướng trong thời gian tới”. Trong báo cáo của ILO, ở Việt Nam, chỉ có khoảng 20% lực lượng lao động tham gia BHXH, tỷ lệ này có thể tăng trong thời gian trước mắt khi Việt Nam đang bước vào thời kỳ dân số vàng với số người trong độ tuổi lao động chiếm tới 58,5% cơ cấu dân số. Tuy nhiên, quá trình già hóa dân số đang diễn ra rất nhanh và một tỷ trọng lớn dân số sẽ không còn được hưởng trợ cấp xã hội trong tương lai. Ông Carlos Galian, chuyên gia ILO tại Việt Nam nhận định: “Qũy lương hưu sẽ bắt đầu thâm hụt từ năm 2020 và sẽ hoàn toàn cạn kiệt vào năm 2029”. Hơn nữa, chế độ hưu trí hiện tại của nước ta cũng được đánh giá còn nhiều bất cập, thể hiện ở tuổi về hưu tương đối sớm, đặc biệt là tuổi 55 đối với nữ giới và một bộ phận người lao động được phép về hưu trước tuổi quy định, trong bối cảnh tuổi thọ trung bình được nâng cao và tỷ lệ sinh giảm rõ rệt. Bên cạnh đó, có sự mất cân đối về lợi ích dành cho nhóm công chức Nhà nước và người làm công ở các doanh nghiệp tư nhân. Nguyên nhân là do phương pháp điều chỉnh giá trị bảo hiểm cho lương của lao động khu vực tư nhân để có được mức lương tham chiếu phục vụ việc tính lương hưu chỉ dựa trên lạm phát chứ không dựa trên mức tăng lương tối thiểu trong suốt quá trình công tác của người lao động nên không đạt được tỷ lệ thay thế cao trong cách tính bảo hiểm và tỷ lệ thay thế có thể sẽ chỉ đạy được mức tương đối trong bối cảnh mức lương trung bình tăng cao, trong khi cán bộ Nhà nước vẫn được nhận lương hưu với tỷ lệ thay thế cao do thời giant ham chiếu là 10 năm và giá trị bảo hiểm được điều chỉnh phù hợp với mức lương tối thiểu. Theo chuyên gia của ILO, tăng dần tuổi nghỉ hưu chính là biện pháp quan trọng để cân đối tài cính giữa nguồn thu và chi cho quỹ, song đây không phải là biện pháp đủ để cải thiện tình hình của quỹ hưu trí trong thời gian tới. ILO đã đồng thời khuyến nghị sự cần thiết phải sửa đổi cách tính lương hưu để giảm tỷ lệ chi trả. Với 2 giải pháp này sẽ giúp tăng tính bền vững của quỹ hưu trí trong thời gian dài, cụ thể, theo dự báo nếu hiện trạng không thay đổi thì đến năm 2020, với mức đóng góp 22% thì tổng thu sẽ bằng tổng chi và đến 2029 hết quỹ dự trữ, nhưng nếu áp dụng cải cách tăng tuổi huuw và điều chỉnh tỷ lệ tích lũy thì số năm tương ứng dự báo là 2032 và 2052. Bên cạnh đó, chuyên gia ILO, ông Carlos Galian cũng khuyến nghị là cần thực hiện một nghiên cứu khác nhằm xác định những biện pháp thay thế hữu hiệu để bảo vệ người lao động trong khu vực kinh tế phi chính thức bằng cách kết hợp giữa BHXH tự nguyện và lương hưu xã hội.
View