Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Sign In

Thứ trưởng Phạm Minh Huân chủ trì Hội thảo "Cải cách hưu trí và những đề xuất sửa đổi Luật Bảo hiểm Xã hội"

17/10/2012

Ngày 3/8/2012, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp với Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tổ chức hội thảo “Cải cách hưu trí và những đề xuất sửa đổi Luật Bảo hiểm Xã hội”. Tham dự và chủ trì Hội thảo có Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Phạm Minh Huân; Vụ trưởng Vụ BHXH Trần Thị Thúy Nga; chuyên gia kinh tế của ILO, ông Carlos Galian cùng đại diện các Bộ ngành liên quan.

Trong phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Phạm Minh Huân đã nhấn mạnh, từ khi Luật Bảo hiểm Xã hội ra đời đã tạo điều kiện cho người lao động cả khu vực chính thức và phi chính thức được tham gia vào Qũy BHXH, có có hội hưởng lương sau khi hết tuổi lao động. Tuy nhiên, qua 5 năm thực hiện, Luật BHXH đã thể hiện nhiều điểm còn hạn chế, cần khắc phục. Trong quá trình tiếp thu, học hỏi kinh nghiệm quốc tế về thực hiện an sinh xã hội, các nhà nghiên cứu đã đưa ra những đề xuất sửa đổi, bổ sung để hoàn thiện luật. Trong các nhóm đề xuất, bảo hiểm hưu trí được xem là nội dung trọng tâm, thể hiện chủ trương nhất quán và là định hướng xuyên suốt của Chính phủ trong quá trình phát triển. Thứ trưởng Phạm Minh Huân cũng khẳng định rằng để có cơ sở hoạch định chính sách bảo hiểm xã hội nói chung, chính sách hưu trí nói riêng, nhất là phục vụ Đề án cải cách chính sách Bảo hiểm xã hội giai đoạn 2012 – 2020, rất cần có sự đánh giá quỹ hưu trí hiện tại và dự báo được xu hướng trong thời gian tới. Báo cáo cụ thể dự báo thống kê của chương trình BHXH Việt Nam đã được ILO hoàn thành có ý nghĩa rất quan trọng, trong đó có đánh giá tài chính quỹ hưu trí và tử tuất, nêu những đề xuất nhằm đảm bảo cân đối quỹ. Theo báo cáo của Vụ Bảo hiểm Xã hội (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội), đến nay, ở Việt Nam, chỉ có khoảng 20% lực lượng lao động tham gia BHXH, tỷ lệ này có thể tăng trong thời gian trước mắt khi Việt Nam đang bước vào thời kỳ dân số vàng với số người trong độ tuổi lao động chiếm tới 58,5% cơ cấu dân số. Tuy nhiên, quá trình già hóa dân số đang diễn ra rất nhanh và một tỷ trọng lớn dân số sẽ không còn được hưởng trợ cấp xã hội trong tương lai. Hơn nữa, chế độ hưu trí của nước ta cũng được đánh giá còn nhiều bất cập, thể hiện ở tuổi về hưu tương đối sớm, đặc biệt là tuổi 55 đối với nữ giới và một bộ phận người lao động được phép về hưu trước tuổi quy định, trong bối cảnh tuổi thọ trung bình được nâng cao và tỷ lệ sinh giảm rõ rệt. Bên cạnh đó, có sự mất cân đối về lợi ích dành cho nhóm công chức Nhà nước và người làm công ở các doanh nghiệp tư nhân. Các số liệu thống kê cho thấy, tỷ lệ % chi so với thu của các quỹ thành phần của Qũy BHXH bắt buộc (Quỹ đau ốm và thai sản, Qũy TNLĐ-BNN và Qũy hưu trí và tử tuất) đều có chiều hướng gia tăng, riêng quỹ hưu trí và tử tuất năm 2010 có chiều hướng giảm (do quy định tăng tỷ lệ đóng thêm 2%), tính chung cả giai đoạn 2007 – 2011, tốc độ tăng chi quỹ này cao hơn so với tốc độ thu (số thu năm 2011 tăng 2,3 lần so với năm 2007 nhưng số chi tương ứng tăng tới 3,4 lần). Thời gian quỹ hưu trí sẽ bắt đầu thâm hụt và hoàn toàn cạn kiệt, theo tính toán của ILO, con số tương ứng rơi vào các băm 2024 và 2034 nhưng cũng có thể thời gian này sẽ bị rút ngắn hơn nếu Việt Nam không đưa ra được những “kịch bản” cải cách thích hợp trong thời gian tới. Toàn cảnh Hội thảo Ông Carlos Galian, chuyên gia kinh tế của ILO cho rằng, tăng dần tuổi nghỉ hưu chính là biện pháp quan trọng để cân đối tài chính giữa nguồn thu và chi cho quỹ, song đây không phải là biện pháp đủ để cải thiện tình hình của quỹ hưu trí trong thời gian tới. ILO đã đồng thời khuyến nghị sự cần thiết phải sửa đổi cách tính lương hưu để giảm tỷ lệ chi trả. Bên cạnh đó, cần thực hiện một nghiên cứu khác nhằm xác định những biện pháp thay thế hữu hiệu để bảo vệ người lao động trong khu vực kinh tế phi chính thức bằng cách kết hợp giữa BHXH tự nguyện và lương hưu xã hội. ILO khuyến nghị Chính phủ Việt Nam xem xét thiết kế một chiến lược chung về BHXH nhằm tạo điều kiện cho tất cả người gia được tham gia BHXH với các chương trình cơ bản như chương trình đóng – hưởng (bắt buộc và tự nguyện) và chương trình hưu trí do ngân sách đảm bảo cho người già hiện có. Việc tuân thủ đầy đủ việc khai báo lương đóng BHXH là cần thiết để đảm bảo sự bền vững tài chính của quỹ. Hơn nữa, các chương trình hưu trí tự nguyện cần đóng vai trò bổ sung cho tiền lương hàng tháng hiện tại bằng cách cung cấp các chế độ bổ sung.
View